Promieniowanie spawalnicze

Proces spawania ma dość krótką historię, ponieważ istnieje zaledwie od początku XIX wieku. Rozwój technologii związanych z budową konstrukcji wykonanych ze stali przyczynił się do szybkiego rozwoju spawalnictwa. Współcześnie mimo nowoczesnego sprzętu i zaawansowanych technologii cięcia i spawania metalu, nadal istnieje duży problem zagrożeń dla zdrowia spawacza. Zagrożenia te są szczególnie niebezpieczne w trakcie wykonywania prac, w których za wykonanie danej czynności odpowiada człowiek. Mowa tu o np. pracach monterskich na niezrobotyzowanych stanowiskach spawalniczych. Dlatego odzież ochronna i maski spawalnicze to podstawa w pracy każdego spawacza.

Łuki spawalnicze oraz promieniowanie palników gazowych to źródła promieniowania optycznego, które składa się z:

  • promieniowania termicznego rozgrzanych do wysokiej temperatury gazów spawalniczych,

  • promieniowania nadfioletowego,

  • linii lub pasm promieniowania charakterystycznego dla pierwiastków wchodzących w skład spawanych lub ciętych materiałów z zakresu od około 300 nm do 700 nm,

  • intensywnego promieniowania widzialnego.

Łuki spawalnicze http://www.phpaide.com/demos/ContactForm/ to szczególnie szkodliwe źródło promieniowania optycznego. Ich promieniowanie składa się z intensywnego promieniowania termicznego gazów spawalniczych rozgrzanych do wysokich temperatur, elementów ciętych lub spawanych, materiału topnika i elektrody, na które nakładają się linie i pasma promieniowania charakterystycznego tych materiałów. Z reguły temperatura płomienia palnika gazowego nie przekracza 2 000 K. Dlatego to promieniowanie składa się w największym zakresie z podczerwieni i światła. Jedynie palniki wodorowe i acetylenowe, które mają wyższą temperaturę spalania, mogą emitować bliski nadfiolet.

Temperatura łuku elektrycznego i plazmowego jest zdecydowanie wyższa, bo przekracza nawet 4 000 K, a w przypadku, gdy spawanie odbywa się w osłonie gazów obojętnych, temperatura może sięgać nawet 30 000 K. Urządzenia te emitują więc światło niebieskie i intensywne promieniowanie nadfioletowe (UV), w tym nadfiolet krótkofalowy. Natężenie napromieniowania w zakresie UV w odległości 70 cm do 1 m od łuku plazmowego lub elektrycznego wynosi od kilku do kilkunastu W/m2. Wszystko jednak zależy od rodzaju elektrody i warunków spawania.

Spośród wszystkich źródeł promieniowania nadfioletowego łuki elektryczne stanowią największe zagrożenie dla organizmu. Szczególnie narażone tu są oczy spawacza. Podczas spawania wydzielane są też szkodliwe dla oczu dymy spawalnicze, które powstają w wyniku kondensacji głównie cząstek tlenków metali i dwutlenku krzemu. Te dymy powstają poprzez utleniania się drutu spawalniczego oraz otuliny w wysokiej temperaturze, a później przedostaniu się tych związków do strefy o mniejszej temperaturze.

Spawanie to czynność, wymagająca szczególnej ostrożności i ochrony zdrowia. Dlatego podczas pracy koniecznie są maski spawalnicze, które zabezpieczą oczy i zapobiegną w przyszłości licznym chorobom i problemom ze wzrokiem. Należy zadbać też o specjalną odzież chroniącą całe ciało.