Spawanie łukiem krytym (SAW)

Spawanie łukiem krytym (ang. submerged arc welding; SAW) jest procesem, w czasie którego łuk spawalniczy jarzy się między podawanym w sposób ciągły drutem elektrodowym a elementem spawanym i jest niewidoczny, ponieważ przykryty jest warstwą ziarnistego topnika (tym samym łuk jest ukryty, stąd nazwa metody), którego część stapia się, tworząc na spoinie usuwalną warstwę żużla. Nieotulony drut jest odwijany z bębna lub szpuli i podawany przez układ rolek napędzanych silnikiem elektrycznym w kierunku rowka spoiny

W skład stanowiska do spawania łukiem krytym wchodzi: automat podający drut do sfery stapiania i układania spoiny; źródło prądu (przemiennego lub stałego); szafka sterownicza; oprzyrządowanie stanowiska (jezdnia, wysięgnik, portal itp.) oraz zbierak topnika.


Spawanie łukiem krytym (SAW) charakteryzuje się:

  • wysoką sprawnością procesu (energia zużywana na utworzenie spoiny przy spawaniu elektrodą otuloną wynosi 10%, natomiast podczas spawania łukiem krytym: 45%),
  • dużą wydajnością spawania (moc łuku waha się między 20-150kW), która jest 3-6 razy wyższa niż przy spawaniu elektrodami otulonymi,
  • dobrą jakością uzyskanej spoiny z uwagi na skuteczną ochronę ciekłego metalu przed dostępem tlenu i azotu z powietrza i dużą jednorodność składu chemicznego materiału spoiny,
  • mniejszym zużyciem materiału elektrodowego i energii elektrycznej (większy udział materiału rodzimego w spoinie, małe kąty ukosowania),
  • poprawą warunków pracy (łuk niewidoczny, mała ilość wydzielanych gazów).

Metoda spawania łukiem krytym ma jednak wady. Jedną z nich jest brak możliwości obserwacji procesu spawania. Ponadto spawacz musi suszyć i zbierać topnik, a także usuwać żużel po wykonaniu każdego ściegu. Do stosowania tej metody nie zachęca również wysoki koszt urządzeń spawalniczych.

Spawanie łukiem krytym użyjemy do wykonania spoin czołowych i pachwinowych w pozycji podolnej, nabocznej a czasami nawet naściennej. Grubość łączonych materiałów wynosi tutaj 3-100mm. Łączyć metodą SAW można przeważnie stale niskowęglowe, niskostopowe  o podwyższonej wytrzymałości, niskostopowe dla energetyki i stale wysokostopowe. Przy użyciu specjalnych topników można nią również łączyć metale nieżelazne (miedź, aluminium, tytan i stopy tych metali). Ponadto oprócz spawania często tą metodą się napawa, a czasami przypawa kołki.

Źródło: Poradnik Inżyniera – Spawalnictwo, t. II, red. Jan Pilarczyk, Warszawa 2005