Spawanie – historia prawdziwa

Dzisiejsze urządzenia spawalnicze to potężne maszyny, które swoją mocą i zastosowaniem nie przypominają urządzeń dostępnych kilkanaście lat temu, a co dopiero kilkaset lat. Materiały zastępcze, nowoczesne technologie, mnóstwo funkcji – kto jeszcze niedawno pomyślałby, że dziedzina spawalnictwa tak bardzo się rozwinie. Od czegoś musiało się jednak zacząć…

Spawanie to łączenie ze sobą metali za pomocą obróbki cieplnej. Powierzchnia jest rozgrzewana na tyle, że ulega nadtopieniu. Po usunięciu źródła ciepła metale stygną i zespalają się. To cały proces spawania. Najstarszym sposobem łączenia metali było zgrzewanie kowalskie lub ogniskowe. Części były zagrzewane do stopnia plastycznego, a następnie skuwane. Zgrzewanie ogniskowe znane było już w czasach prehistorycznych, lutowanie cyną i spawanie ołowiu natomiast w starożytności. Po odkryciu stali i rozpoczęciu jej produkcji była ona podstawowym surowcem do wytwarzania broni, a spawanie stało się podstawową technologią obróbkową. W średniowieczu natomiast po raz pierwszy zapoznano się z litowaniem metali, a pierwsze przykłady to na przykład pierścionki, broszki i tym podobne artykuły.

Spawanie - historia prawdziwa

Przez kilkaset lat spawanie nie ulegało zmianie. Nie istniało także pojęcie spawarka jako takie. Rzemieślnicy po prostu używali narzędzi do łączenia metali, ale nazwy sprzętu nie mieli. Prawdziwa historia spawalnictwa rozpoczyna się w XIX wieku. Na początku stulecia rosyjski uczony odkrył zjawisko łuku elektrycznego, jednak przez lata nie było one wykorzystywane w spawaniu. Dopiero w 1886 roku S. Olszewski i N. Benardos opatentowali spawanie łukowe. Ich metoda polega na stapianiu brzegów i spoiwa za pomocą łuku elektrycznego, którzy jarzy się między materiałem spawanym a elektrodą. Brzmi skomplikowanie, ale dość łatwo sobie to wyobrazić. Oczywiście wykorzystanie tej metody było zależne od posiadanych materiałów, możliwości technicznych, a także wiedzy na temat tego jak działa łuk elektryczny. Oczywiście nie od razu Kraków zbudowano i przysłowie te doskonale dopasowuje się także do spawalnictwa. Dwa lata później, S. Sławianow udoskonalił metodę poprzedników, zastępując elektrodę węglową topliwą elektrodą metalową. Oprócz tego wynaleziono jeszcze spawanie termitowe (1899), palnik acetylenowo-tlenowy (1901). Co ciekawe pierwszy spawany most na świecie powstał w Polsce, w latach trzydziestych. W tym okresie nowościami były również spawanie elektrodą wolframową w osłonie gazów szlachetnych oraz spawanie łukiem krytym. W X wieku zapoznaliśmy się również ze spawaniem elektrożużlowym (1950), a także elektronowym (1956).

Technika spawania zależy przede wszystkim od materiałów i spoiwa, przygotowania elementów, które chcemy spawać czy planu operacji spawalniczych. Podział metod zależy od nośnika energii, podłoża, wykonania, celu spawania. Wszystkim, jako dziedzina, zajmuje się spawalnictwo. Można nauczyć się jej w szkole, są także specjale kierunki lub specjalizacje na uczelniach wyższych. Każdy spawacz posiada certyfikat potwierdzający jego umiejętności. W 1948 roku założono Międzynarodowy Instytut Spawalnictwa, by ułatwić międzynarodową współpracę. Polska należy do niego od 1956 roku.