Zagrożenia w trakcie spawania

Podobnie jak inne operacje występujące przy produkcji przedmiotów metalowych, tak i przy spawaniu występują niebezpieczeństwa, które należy w miarę możliwości wyeliminować oraz zastosować odpowiednie środki bezpieczeństwa. Oprócz zagrożeń typowych dla każdego procesu produkcji, przy spawaniu występują również specyficzne zagrożenia wynikające ze stosowania łuku elektrycznego lub płomienia gazowego.

Podczas spawania łukowego mogą wystąpić następujące zagrożenia:

  • zagrożenia elektryczne,
  • promieniowanie,
  • wytwarzanie gazów i pyłów.
  1. Zagrożenia elektryczne – porażenie elektryczne wystąpi wtedy, gdy prąd przepłynie przez ciało człowieka i spowoduje skurcz mięśni. Wartość prądu, przy której to nastąpi jest różna dla różnych osób. W celu zabezpieczenia przed porażeniem jet wymagana systematyczna kontrola niektórych części urządzeń. Należy sprawdzić czy: – wyłącznik główny jest łatwo dostępny, – urządzenia są skutecznie zerowane, – izolacja wszystkich przewodów jest w dobrym stanie, – wszystkie połączenia elektryczne zostały wykonane za pomocą odpowiedniego osprzętu i są dobrze zamocowane, – przewód spawalniczy, powrotny, uziemiający mają wystarczający przekrój w stosunku do występujących prądów. Bardzo ważne jest również unikanie spawania w warunkach dużej wilgotności, gdyż skutki porażenia są wtedy znacznie groźniejsze.
  2. Promieniowanie łuku – łuk spawalniczy spostrzegamy jako źródło bardzo silnego jaskrawego światła. Na łuk można patrzeć tylko przez filtr optyczny, który obniża natężenie światła do dopuszczalnego poziomu. Łuk promienieje również w paśmie nadfioletu i podczerwieni. Promieniowanie ultrafioletowe stanowi zagrożenie dla oczu i skóry. W celu zabezpieczenia spawacza i pracowników pracujących w pobliżu, przed promieniowaniem łuku należy sprawdzić: – czy spawacz używa filtru optycznego o właściwej gęstości, – czy jest używana odpowiednia odzież robocza, – czy stanowisko spawania jest w miarę możliwości osłonięte w celu ochrony innych pracowników, – czy pracujący w pobliżu pracownicy zostali powiadomieni o zagrożeniach, – czy jest łatwo dostępna pierwsza pomoc w przypadku porażenia oczu.
  3. Wytwarzanie dymów i pyłów – w temperaturach występujących w łuku jest wytwarzany dym i są emitowane cząstki pyłu, które mogą znaleźć się w otoczeniu twarzy spawacza. Stopień zagrożenia zdrowia przez te cząstki zależy od ich składu chemicznego. Dlatego musi być określone maksymalne stężenie każdego składnika chemicznego wytwarzanego w procesie spawania, na które może być narażony spawacz. Należy pamiętać, że nie wszystkie zanieczyszczenia są widoczne, więc środki ochronne należy stosować bez względu na to czy zadymienie widać czy nie.
  4. Zanieczyszczenia gazowe – zwykle gazy powstają w łuku podczas rozkładu topnika lub w wyniku oddziaływania promieni ultrafioletowych i podczerwonych na powietrze. W wyniku tego powstaje ozon, który wywołuje podrażnienie płuc. Kolejnymi gazami, które reagują pod wpływem ciepła i promieniowania ultrafioletowego są tlen i azot. Tworzą się wtedy tlenki azotu powodujące podrażnienie płuc, a w dużym stężeniu sinicę, która z kolei powoduje śmierć. Trzecim gazem toksycznym jest tlenek węgla, który jest trujący, jeśli będzie wdychany w dużych ilościach. Inne gazy są mało toksyczne, ale gazy ochronne powodują wypieranie powietrza z otoczenia mogąc doprowadzić do uduszenia. Należy więc w pomieszczeniach zamkniętych uzupełniać powietrze. Środki ostrożności przedsięwzięte w celu zmniejszenia zagrożenia, które powodują gazy muszą zapewnić usunięcie również gazów wytworzonych przez łuk.