Złącza spawane, rodzaje spoin i złączy

Zainteresowania spawaczy obejmują nie tylko urządzenia do spawania, ale też sam proces spajania i jego elementy. Dziś zajmiemy się złączami spawalniczymi, a także rodzajami spoin i złączy.

Technologia spawania zajmuje się wykonywaniem złączy spawanych, co obejmuje:

  • przygotowanie materiałów do spawania, czyli czyszczenie i przygotowanie brzegów,

  • wykonanie spoiny – tutaj istotny jest wybór metody spawania, parametrów itp.

  • zabiegi stosowane po spawaniu, czyli m.in. obróbka cieplna złączy, prostowanie.

Zasadniczym przedmiotem zainteresowania w spawalnictwie jest złącze spawane lub inaczej mówiąc połączenie spawane. Złącze spawane obejmuje spoinę i strefę wpływu ciepła. Podobnie jak przy spawaniu, również przy napawaniu obok napoiny występuje strefa wpływu ciepła.

Ale czym dokładnie jest spoina? Spoina jest materiałem złącza, który uległ przetopieniu. Powstaje w wyniku stopienia spoiwa i nadtopienia brzegów łączonych elementów.

Strefa wpływu ciepła (SWC) jest to ten odcinek złącza, w którym wystąpiły jakiekolwiek zmiany np. strukturalne, odporności korozyjnej, własności mechanicznych itp. Pozostały odcinek złącza stanowi materiał rodzimy.Podczas spawania grubszych blach, przeważnie wykonuje się ukosowanie ich brzegów.

W zależności od rodzaju spoiny dzielimy na:

  • czołowe, czyli łączenia stykowe blach, prętów, rur itp. przy spawaniu czołowym wymaga się odpowiednio przygotowaną krawędź elementów,

  • pachwinowe, które stosuje się do zakładkowego i niezakładkowego łączenia blach, łączenia części ustawionych pod kątem itp.

  • brzeżne, które stosuje się przy łączeniu cienkich blach. Powstają przez stopienie odwiniętych krawędzi blach bez użycia dodatkowego metalu.

  • otworowe i punktowe wykonuje się przeważnie w celu wzmocnienia spin pachwinowych przy łączeniu szerokich elementów

  • krawędziowe, które z kolei dzielimy na:

    1. nośne (mocne) duże obciążenia,

    2. szczelne – szczelność,

    3. złączne (szczepne) elementy konstrukcje (rurociągi).

Natomiast w zależności od położenia części względem siebie rozróżnia się rodzaje złączy, takie jak:

  • doczołowe,

  • nakładkowe,

  • zakładkowe,

  • narożne,

  • grzbietowe,

  • teowe,

  • krzyżowe,

  • kątowe jednostronne i dwustronne.

W rysunku technicznym złącze spawane rysuje się, w zależności od stopnia uproszczenia. W I stopniu uproszczenia wymiaruje się spoiny jak inne części maszyn. W III stopniu uproszczenia zaznacza się je linią oraz symbolem rodzaju spoin.

wymiarowanie spoiny na przykładzie spoiny czołowej