Kontrola jakości w spawaniu

Spawanie jest uznane za proces specjalny – taki, którego rezultatu nie można zweryfikować przez sprawdzenie produktu końcowego. Wynika z tego, że ostateczny produkt spawania – trwałe połączenie nie może zostać zmierzone, głównie ze względu na to, że za każdym razem użycie spawarki ma miejsce w nieco odmiennych warunkach. Na ostateczny wynik wpływa doświadczenie spawacza, warunki otoczenia oraz stosowany sprzęt spawalniczy wraz ze wszystkimi jego parametrami. W związku z tym, trudno jest w każdym przypadku zagwarantować 100% skuteczności spawania. Jakość w spawalnictwie zapewnia się poprzez kontrolę i stałe monitorowanie pracy.

W spawalnictwie stosuje się szereg różnorakich metod kontroli. Poniżej przedstawiamy najbardziej popularne pośród użytkowników spawarki metody kontroli. Analizy biorą pod uwagę zarówno czynnik ludzki, jak i techniczny. Sprzęt spawalniczy, a w tym: spawarki i przecinarki plazmowe mogą ulegać awariom, co znacznie wpływa na czas, jakość i przebieg pracy.

  • 5WHY

W tej metodzie odpowiadamy na pytanie „dlaczego?”, w ten sposób dokładnie analizujemy dany problem. Następnie przechodzimy do określenia odpowiedzi wyjaśniających jego powstanie. Błędy w stosowaniu spawarki przedstawiamy odpowiadając na zagadnienia: What (Co?), When(Kiedy?), Where(Gdzie?), Who(Kto?) i Which(Który?)

  • Diagram procesu.

Niezwykle ważnym aspektem stosowania spawarki jest dokumentacja całej pracy. Można tego dokonać tworząc tzw. Diagram procesu. Zaznaczamy na nim w sposób graficzny wszystkie poszczególne etapy: stosowane urządzenia spawalnicze, spawarki uszkodzone, nowe informacje, materiały, etc. Przykładowo, w razie dołączenia do projektu nowej spawarki TIG, odnotowujemy to na wspomnianym diagramie. W ten sposób można sprawnie zarządzać jakością.

W spawalnictwie stosuje się również karty kontrolne, pomagają one ustalić, czy dany proces technologiczny odbywa się zgodnie z założeniami. W celu stworzenia karty kontrolnej, w określonych odstępach czasowych pobiera się próbki o danej liczebności. Uzyskane próbki zapisuje się na kartach, dzięki czemu możemy w przejrzysty sposób sprawdzić, czy sprzęt spawalniczy jest stosowany na tyle sprawnie, aby proces przebiegał zgodnie z oczekiwaniami. Karty kontrolne stosuje się na bramkach jakościowych, aby wykryć powtarzalność wad spawalniczych. Dzięki zestawieniu danych z danego okresu można dostrzec jaki czynnik wpływa na powstanie wad.

  •  Diagram drzewa

Zbiera składniki działania znajdujące się na identycznym samym poziomie szczegółowości i rozkłada je na jeszcze bardziej szczegółowe, pozwala to dostrzec detale. Powstały diagram ma kształt drzewa w postaci pnia z wieloma gałęziami – stąd właśnie wywodzi się jego nazwa. Tym sposobem można zauważyć, że przyczyną przestojów są np wady w elementach zapasowych spawarki, zła organizacja pracy z urządzeniami spawalniczymi.

Poza wymienionymi metodami, stosuje się jeszcze wykres Ishikawy oraz analizę Pareto-Lorenza. Wszystkie wymienione sposoby kontroli pozwalają usprawnić pracę w oparciu o spawarki, przecinarki plazmowe i cały, szeroko rozumiany sprzęt spawalniczy.