Lutowanie a spawanie

Pozornie te same czynności. Ale tylko pozornie, bo co prawda obie polegają na łączeniu dwóch elementów, to sam przebieg tego procesu jest odmienny w każdym przypadku. Główną różnicą jest odwracalność połączenia oraz temperatura, w jakiej jest wykonywane. Spawanie jest również uznawane za technikę wymagającą nieco więcej umiejętności i doświadczenia. Co jeszcze różni spawanie od lutowania?

Lutowaniem określamy łącznie dwóch elementów wykonanych z metalu, przy pomocy spoiwa o temperaturze topnienia niższej aniżeli temperatury topnienia łączonych metali. Najlepszym topnikiem jest kalafonia, produkowana z naturalnej żywicy. Jak już wiadomo, spawanie to łączenie dwóch metalowych elementów przez stopienie ich na krawędziach. Spawając naruszamy strukturę materiałów, dzięki czemu nie widać granicy między materiałem a spoiwem. Tymczasem, połączenie lutowane można usunąć i odzyskać nienaruszone elementy. Ponadto, istotna różnica polega na tym, że w lutowaniu nagrzewamy elementy za pomocą grota lutownicy (albo innego źródła ciepła), a w spawaniu działa tal łuk elektryczny.
Wyróżniamy dwa rodzaje lutowania:

  • miękkie – temperatura topnienia lutu do 450ºC (łączenie metali o małych naprężeniach w złączu i niskiej temperaturze pracy : układy elektroniczne, przewody elektryczne, blachy, oraz do uszczelniania i wyrównywania połączeń blach)
  • twarde – temperatura topnienia lutu powyżej 450ºC. (stosowane tam, gdzie ważniejsza jest szczelność i estetyka niż wytrzymałość złącza)

Podstawowe różnice między spawaniem a lutowaniem :

  • Podczas spawania przetapia się krawędzie materiału, lutowanie jest odwracalne
  • Lutowanie można przeprowadzić bez specjalnych osłon (ale nie bez ostrożności!)
  • Spawanie grozi poparzeniem i uszkodzeniem wzroku, należy się odpowiednio osłonić
  • Spawanie stosuje się do elementów o dużych rozmiarach, lutuje się „drobiazgi” (elektronika etc.)”
  • Spawanie wymaga specjalnego pomieszczenia i odzieży roboczej
  • Różna temperatura obu procesów (w lutowanie spoiwo ma temperaturę topnienia niższą niż temperatura topnienia łączonych elementów.)
  • spawanie (w porównaniu z lutowaniem) stwarza duże zagrożenie pożarowe

Istnieje również metoda, która łączy obie techniki. Lutospawanie MIG/MAG znalazło zastosowanie przy łączeniu blach o grubości od 0,5 do 3 mm pokrytych cienką powłoką cynku do grubości 5 – 15 mikrometrów, oraz cienkich blach ze stali nierdzewnych i połączeń krzyżowych np. miedzi ze stalą, aluminium z blachą ocynkowaną, czy też stali kwasoodpornej ze stalą zwykłej jakości. Spośród zalet lutospawania można wymienić przede wszystkim utrzymanie ochronnej powłoki cynkowej na granicy lutowie-cynk. Ze względu na to, że temperatura łuku nie może przekraczać temperatury parowania cynku,cynk nie odparowuje, tylko chwilowo stapia się, be z ubytków w ochronnej powłoce cynkowej. Główną wadą jest dosyć duży koszt stosowanie takiej techniki ( koszt drutu i gazu osłonowego (argon)) oraz wątpliwa estetka wykonania (czerwona spoina na błyszczącym tle). Lutospawanie stosuje się tam, gdzie ta technologia przeważa nad „klasycznymi” metodami spawalniczymi – dzięki niemu zachowujemy mocne połączenie odporne na korozję. Zmniejszają się też naprężenia i skurcze spawalnicze. Stosunkowo mała twardość lutu wpływa na koszt obróbki mechanicznej wykonywanej już po spawaniu.

Lutospawanie stosuje się głównie w:

  • przemyśle motoryzacyjnym
  • przemyśle wentylacyjnym,
  • produkcji ogrodzeń, balustrad, poręczy,
  • produkcji elementów metalowych małej architektury.