Pozycje spawania

Opisując różne techniki spawania, określa się w jakiej pozycji można daną metodą spawać. Odpowiednia i wygodna pozycja jest ważnym elementem procesu spawania, który często wpływa na jakość spoiny. Spawacz jest w najlepszej sytuacji, gdy jest w stanie ułożyć przedmiot w taki sposób, żeby stopiony metal był utrzymany w jeziorku spawalniczym siłą grawitacji. Takie położenie to pozycja podolna, która jest uznawana za najlepszą, ponieważ zapewnia spawaczowi najlepsze warunki do kontrolowania jeziorka.

Pozycji podolna, czyli pozioma jest nie tylko najwygodniejsza, ale również najbardziej ekonomiczna. Spoiny wykonane w innych pozycjach mogą mieć gorsze własności mechaniczne. Dlatego też zas każdym razem należy starać się spawać poziomo. Jednak np. w energetyce (podczas montażu) najczęściej nie jest możliwe zastosowanie pozycji podolnej. Wtedy spawacz zmuszony jest do wykonania złącza w pozycji przymusowej.

Wyróżniamy trzy główne pozycje przymusowe:

  • naścienna,

  • pionowa,

  • pułapowa.

W pozycji naściennej można wyróżnić dodatkowo pozycję zwaną naboczną – występuje ona w złączach teowych, z jednym elementem ustawionym pionowo, zaś drugi element ułożony jest poziomo. Ponadto do pozycji przymusowych należą : okapową i pionową. We wszystkich tych pozycjach metal ma skłonność do wypływania pod wpływem grawitacji, a spawacz musi stosować odpowiednią technikę by temu zapobiec. Zmniejsza on w tym celu dopływ ciepła co powoduje, że metal krzepnie zanim zdąży wypłynąć z jeziorka. Musi on także ustawić elektrodę tak, aby uzyskać najodpowiedniejsze usytuowanie jeziorka. Siła wywierana przez łuk, również zapobiega rozlewaniu się jeziorka. Należy też pamiętać, że podczas spawania w pozycjach przymusowych aby uzyskać prawidłowy wtop, powinno się stosować wielowarstwowe spoiny nakładane elektrodami o mniejszej średnicy niż w pozycjach dogodniejszych. Przy spawaniu w najtrudniejszych pozycjach, spawacz również musi z góry liczyć się z tym, że spoina nie będzie pełnowartościowa pod względem własności wytrzymałościowych. Właśnie to jest powodem, że projektowanie spawanych złączy musi zawsze uwzględniać pozycje, w jakich będą one wykonywane. Podobnie jest z ustalaniem technologii spawania, a nawet planowania zaopatrzenia materiałowego, gdyż tę samą spoinę – jak wyżej napisaliśmy – wykonuje się w pozycji pionowej elektrodami o mniejszej średnicy, niż gdyby była ona wykonywana w pozycji podlonej.

Dopełniając wcześniejszą klasyfikację, możemy wyróżnić 6 pozycji spawania:

a) podolna,

 b) naboczna,

 c) naścienna,

 d) okapowa,

 e) pułapowa,

 f) pionowa